काठमाडौँ । प्रतिनिधिसभाले आगामी चैत २७ गते नयाँ उपसभामुख चयन गर्ने भएको छ। बुधबार बसेको बैठकमा नवनिर्वाचित सभामुख डोलप्रसाद (डीपी) अर्यालले उपसभामुख निर्वाचनको मिति तय भएको सदनलाई जानकारी गराउनुभएको हो ।
गत चैत २२ गते अर्याल निर्विरोध सभामुख निर्वाचित भएपछि रिक्त रहेको उपसभामुख पदका लागि निर्वाचन प्रक्रिया अघि बढेको हो। प्रतिनिधिसभा नियमावलीको नियम ७ बमोजिम सभामुखले निर्वाचनको मिति र समय तोक्ने व्यवस्था छ ।
संवैधानिक बाध्यता: फरक दल र फरक लिङ्ग
संविधान र प्रतिनिधिसभा नियमावली अनुसार सभामुख र उपसभामुख फरक-फरक दल र फरक लिङ्गको हुनुपर्ने प्रावधान छ। वर्तमान सभामुख अर्याल पुरुष र राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) बाट भएकाले अबको उपसभामुख महिला र रास्वपा बाहेकको दलबाट हुनुपर्ने सामान्य बुझाइ छ ।
यद्यपि, यदि अन्य दलबाट उम्मेदवारी नपरेको खण्डमा वा विशिष्ट परिस्थितिमा एउटै दलको प्रतिनिधित्व भएमा एउटै दलको व्यक्ति पनि हुन सक्ने कानुनी छिद्र रहेको छ ।
संसदीय अङ्कगणित: रास्वपाको ‘महाशक्ति’
२७५ सदस्यीय प्रतिनिधिसभामा रास्वपाको उपस्थिति ‘दुई तिहाइ’ नजिक छ। अहिलेको समीकरणले रास्वपा जसको पक्षमा उभिन्छ, उपसभामुख उनकै हुने निश्चित छ ।
संसद्को शक्ति सन्तुलन यस्तो छ:
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा): १८२ सांसद (निर्णायक शक्ति)
नेपाली कांग्रेस: ३८ सांसद
नेकपा एमाले: २५ सांसद
नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी: १७ सांसद
श्रम संस्कृति पार्टी: ७ सांसद
राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा): ५ सांसद
अबको परिदृश्य
सभामुखमा रास्वपाले बाजी मारिसकेको अवस्थामा उपसभामुखमा अन्य साना दलहरूले कस्तो रणनीति अपनाउँछन् भन्ने रोचक बनेको छ। रास्वपाको समर्थन विना कसैको पनि जीत सम्भव नभएकाले अहिले रास्वपाको १८२ मतलाई आफ्नो पक्षमा पार्न दलहरूबीच आन्तरिक छलफल तीव्र बनेको छ ।
चैत २७ को निर्वाचनले संसद्को नेतृत्वमा समावेशी र शक्ति सन्तुलनको कस्तो चित्र कोर्ने हो, त्यसका लागि केही दिन कुर्नुपर्नेछ ।
