बाढी प्रभावित क्षेत्रमा चिनियाँ ड्रोनबाट राहत सामग्री पुर्याउन थालियो
नेपालबिहानी
७ दिन अगाडि
काठमाडौं । भोटेकोशी–त्रिशूली बाढीबाट प्रभावित दुर्गम तथा सडक सम्पर्क विच्छेद भएका क्षेत्रमा राहत र उद्धारलाई प्रभावकारी बनाउन चिनियाँ ड्रोन प्रविधिको प्रयोग सुरु गरिएको छ।
बाढीपछि सडक, पुल तथा सञ्चार संरचनामा ठूलो क्षति पुगेका कारण कतिपय प्रभावित बस्तीमा स्थलमार्गबाट पुग्न कठिन भएपछि हवाई प्रविधिमार्फत राहत पुर्याउने तथा प्रभावित क्षेत्रको अवस्थाबारे जानकारी संकलन गर्ने काम अघि बढाइएको हो।
चीनले नेपाललाई उपलब्ध गराएको आपत्कालीन सहयोगमा ड्रोनसहित खोज तथा उद्धारका लागि आवश्यक उपकरण, पानी शुद्धीकरण सामग्री, प्रकाश उपकरण तथा डीएनए परीक्षणसम्बन्धी सामग्रीसमेत रहेका छन्।
यसअघि चीनले दुईवटा वाई–२० सैन्य ढुवानी विमानमार्फत करिब ५० टन आपत्कालीन राहत सामग्री नेपाल पठाएको थियो। ती सामग्रीमा पाल, कम्बल, सुत्ने झोला, खाद्य सामग्री तथा प्राथमिक उपचारका सामग्रीलगायत थिए।
दुर्गम क्षेत्रमा ड्रोनबाट राहत पुर्याउने
बाढी तथा पहिरोका कारण सडक सम्पर्क टुटेका र उद्धार टोली तत्काल पुग्न नसक्ने क्षेत्रमा ड्रोनलाई वैकल्पिक माध्यमका रूपमा प्रयोग गर्न थालिएको हो।
ड्रोनमार्फत आवश्यकताअनुसार खाद्यान्न, औषधि, पानी तथा अन्य अत्यावश्यक सामग्री प्रभावित क्षेत्रमा पुर्याउन सकिन्छ। विशेषगरी सडक र पुल बगेका कारण स्थलमार्गबाट पुग्न कठिन भएका क्षेत्रमा यस्तो प्रविधि उपयोगी हुने देखिएको छ।
यसअघि नेपालका ड्रोन विज्ञ तथा सञ्चालकहरूले पनि थर्मल क्यामेरा र लिडार प्रविधिसहितका ड्रोन प्रयोग गरेर प्रभावित क्षेत्रमा मानिसको खोजी तथा क्षतिको प्रारम्भिक मूल्यांकन गर्दै आएका थिए।
उद्धार टोलीलाई प्रविधिको साथ
बाढीपछि रसुवासहितका प्रभावित जिल्लामा ठूलो संख्यामा मानिस बेपत्ता रहेकाले खोज तथा उद्धार अभियान अझै जारी छ।
विशेषगरी जलविद्युत् आयोजनाका सुरुङमा फसेका कामदारको उद्धारमा नेपाली टोलीसँगै चीन, भारत र दक्षिण कोरियाका विशेषज्ञ टोलीले काम गरिरहेका छन्।
परराष्ट्र मन्त्रालयका अनुसार माथिल्लो त्रिशूली–३ ‘ए’ आयोजनाको सुरुङ उद्धार अभियानमा चिनियाँ सुरुङ उद्धार टोली नेपाली उद्धार टोलीसँग समन्वय गरेर परिचालित छ। उद्धारका लागि ड्रोन, विभिन्न उपकरण तथा अन्य प्राविधिक स्रोतको प्रयोग भइरहेको मन्त्रालयले जनाएको छ।
खोजी तथा क्षतिको मूल्यांकनमा पनि ड्रोन
बाढी प्रभावित हिमाली तथा पहाडी क्षेत्रमा भौगोलिक कठिनाइका कारण उद्धार टोलीलाई प्रत्यक्ष रूपमा सबै स्थानमा पुग्न समस्या भइरहेको छ।
यस्तो अवस्थामा ड्रोनबाट माथिबाट प्रभावित क्षेत्रको निरीक्षण गर्न, जोखिमपूर्ण स्थान पहिचान गर्न तथा उद्धारका लागि प्राथमिकता निर्धारण गर्न सहयोग पुग्ने अधिकारीहरूको भनाइ छ।
थर्मल क्यामेरा जडित ड्रोनले मानिसको शरीरबाट निस्कने ताप पहिचान गरी सम्भावित जीवित व्यक्तिको खोजीमा समेत सहयोग गर्न सक्छ। त्यस्तै लिडार प्रविधिबाट बाढी र पहिरोले थुपारेको लेदो तथा भग्नावशेषको अवस्था र क्षतिको प्रारम्भिक मूल्यांकन गर्न सकिन्छ।
अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग बढ्दै
विनाशकारी बाढीपछि नेपालले खोज, उद्धार, राहत तथा प्राविधिक सहयोगका लागि अन्तर्राष्ट्रिय समुदायसँग सहयोग लिइरहेको छ।
चीनले राहत सामग्रीसँगै सुरुङ उद्धार विशेषज्ञ नेपाल पठाएको छ। भारत, दक्षिण कोरिया, सिंगापुर, अष्ट्रेलियालगायतका देशबाट पनि खोज, उद्धार, फरेन्सिक तथा प्राविधिक सहयोग प्राप्त भइरहेको छ।
सरकारले उच्च क्षमताका ड्रोन, लिडार, ग्राउन्ड पेनेट्रेटिङ राडार, डीएनए परीक्षण सामग्री, पानी शुद्धीकरण उपकरणलगायत थप प्राविधिक सामग्रीको आवश्यकता रहेको जनाएको छ।
बाढीपछि सडक तथा सञ्चार संरचना ध्वस्त भएका स्थानमा परम्परागत उद्धार प्रणालीसँगै अत्याधुनिक प्रविधिको प्रयोग बढाउनुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ। दुर्गम क्षेत्रमा राहत पुर्याउनेदेखि बेपत्ता व्यक्तिको खोजी र क्षतिको मूल्यांकनसम्म ड्रोन प्रविधि प्रभावकारी बन्न सक्ने देखिएको छ।
सडक सम्पर्क नै नभएको ठाउँमा ड्रोनबाट राहत पुर्याउने कुरा निकै उपयोगी रहेछ। अब यसको प्रभावकारी प्रयोग गरेर बढीभन्दा बढी प्रभावितलाई सहयोग पुर्याउन सकियोस्।